เขียนโดย อนุชิต ภัทรมงคลชัย · อัปเดต 12 พ.ย. 2569
ส่งใบแจ้งหนี้ค่าบริการให้ลูกค้าบริษัทไป 20,000 บาท แต่เงินเข้าบัญชี 19,400 บาท อีก 600 บาทคือภาษีที่ลูกค้าหักไว้ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีเงินได้ของผู้รับเงินที่ผู้จ่ายหักเก็บไว้ก่อนทุกครั้งที่จ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน ผู้ถูกหักนำยอดนี้ไปลดภาษีที่ต้องจ่ายตอนยื่นแบบของตัวเองได้ ด้านล่างสรุปว่าใครมีหน้าที่หัก ใครโดนหัก ผู้จ่ายต้องออกเอกสารและยื่นแบบอะไรภายในกี่วัน และผู้ถูกหักใช้เงินส่วนนั้นอย่างไร
ในบทความนี้
กรมสรรพากรอธิบายภาษีหัก ณ ที่จ่ายว่าเป็นการเก็บภาษีล่วงหน้า กฎหมายให้คนที่จ่ายเงินหักภาษีจากเงินที่จ่ายให้ผู้รับทุกครั้งที่จ่าย ตามอัตราและเงื่อนไขที่กำหนด แล้วนำเงินที่หักไว้ส่งกรมสรรพากร ผู้จ่ายเป็นแค่คนเก็บและนำส่ง เจ้าของภาษีก้อนนี้คือผู้รับเงิน ถ้าผู้รับเป็นคนธรรมดา เงินที่ถูกหักคือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ถ้าผู้รับเป็นนิติบุคคลอย่างบริษัท ก็เป็นภาษีเงินได้นิติบุคคล
พอเป็นภาษีที่จ่ายไว้ก่อน ตอนผู้รับยื่นแบบภาษีของตัวเอง ยอดที่ถูกหักจึงนับเป็นเครดิต ไม่ใช่ภาษีเพิ่มอีกก้อน คนละเรื่องกับ VAT ที่ผู้ขายซึ่งจด VAT บวกไว้บนราคาสินค้าหรือค่าบริการ และคนจ่ายคือลูกค้า ถ้ายังสับสนสองตัวนี้ อ่านVAT คืออะไร ใครต้องจดประกอบ
600 บาทในตัวอย่างคือ 3% ของค่าบริการ เป็นอัตราที่คำสั่ง ท.ป.4/2528 ใช้เมื่อนิติบุคคลจ่ายค่าบริการให้คนธรรมดา ค่าจ้างทำเว็บ เขียนบทความ หรือทำ SEO ใช้อัตรานี้เหมือนกัน ส่วนเงินประเภทอื่นอย่างค่าเช่า ค่าโฆษณา และค่าขนส่งใช้อัตราต่างออกไป
ไม่ใช่บริษัทอย่างเดียว คู่มือภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับผู้ประกอบการ SME ของกรมสรรพากรเขียนไว้ว่า กิจการเจ้าของคนเดียว ห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล หรือบริษัทก็ตาม เมื่อจ่ายเงินประเภทที่กฎหมายกำหนดให้หัก ผู้จ่ายมีหน้าที่หักทุกครั้งที่จ่าย ที่ต่างกันคือแต่ละฝ่ายต้องหักเงินประเภทไหน
ส่วนค่าบริการหรือค่าจ้างทำของที่เจ้าของร้านคนเดียวจ่ายให้ฟรีแลนซ์ ข้อในคำสั่ง ท.ป.4/2528 ที่ว่าด้วยเงินกลุ่มนี้ไม่ได้เขียนผู้จ่ายที่เป็นบุคคลธรรมดาไว้ ถ้าคุณเป็นผู้จ่ายแบบนี้แล้วไม่แน่ใจว่างานของตัวเองเข้าข้อไหน ถามกรมสรรพากรที่ 1161 ก่อนจ่ายเงิน
คนที่โดนหักคือผู้รับเงินที่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ ทั้งบุคคลธรรมดาและบริษัท จะจด VAT แล้วหรือยังไม่จดก็ไม่เกี่ยว ถ้าเงินที่ได้รับเป็นประเภทที่ผู้จ่ายต้องหัก ก็ถูกหักเหมือนกัน วิธีดูง่าย ๆ ว่าตัวเองอยู่กลุ่มไหน ให้ดูว่าผู้จ่ายต้องยื่นภาษีที่หักจากคุณด้วยแบบอะไร
| ผู้รับเงิน | ตัวอย่างเงินที่ได้รับ | ผู้จ่ายยื่นแบบ |
|---|---|---|
| ฟรีแลนซ์ ผู้รับเหมา เจ้าของห้องเช่า (บุคคลธรรมดา) | ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่ารับเหมา ค่าเช่า ค่าวิชาชีพอิสระ | ภ.ง.ด.3 |
| ลูกจ้าง และคนที่ได้ค่านายหน้า (บุคคลธรรมดา) | เงินเดือน ค่าจ้าง ค่านายหน้า | ภ.ง.ด.1 |
| บริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล | ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าเช่า ค่าโฆษณา | ภ.ง.ด.53 |
ค่าจ้างทำเว็บ เขียนบทความ หรือทำ SEO อยู่แถวแรก ถ้าเงินที่ได้เป็นค่านายหน้าหรือเงินจากการรับทำงานให้ จะไปอยู่แถวที่สอง ภาษีที่หักต้องคำนวณแบบอัตราก้าวหน้าวิธีเดียวกับภาษีเงินเดือน ไม่ได้ใช้เปอร์เซ็นต์ตายตัว
หน้าที่ของผู้จ่ายไม่ได้จบตอนหักเงินไว้ ยังเหลืออีก 2 อย่างที่มีกำหนดเวลา
ตัวอย่าง จ่ายค่าบริการในเดือนพฤศจิกายน 2569 ต้องยื่นที่สำนักงานสรรพากรภายในวันที่ 7 ธันวาคม 2569 หรือยื่นทางอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ธันวาคม 2569 สิทธิยื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 15 มาจากประกาศกระทรวงการคลังที่ใช้กับแบบซึ่งถึงกำหนดยื่นภายใน 31 มกราคม 2570 เดือนหลังจากนั้นต้องดูก่อนว่ามีประกาศต่ออายุหรือไม่
ลืมหักไม่ได้แปลว่าหน้าที่หายไป คำสั่ง ท.ป.4/2528 ให้ผู้จ่ายนำส่งภาษีที่ตนมีหน้าที่ต้องหัก ไม่ว่าจะหักไว้แล้วหรือไม่ ผลของการลืมหักอยู่ในคำถามท้ายบทความ
ได้กลับมาในรูปเครดิตภาษี ไม่ใช่เงินที่โอนคืนเองอัตโนมัติ ผู้ถูกหักยังต้องยื่นแบบภาษีเงินได้ของตัวเองตามปกติ โดยรวมเงินได้ทุกก้อนที่ได้รับในปี ทั้งก้อนที่ถูกหักไว้และก้อนที่ไม่ถูกหัก แล้วเอาภาษีที่ถูกหักมาหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ของปีภาษีนั้น ถ้าเป็นบริษัทก็นับตามรอบระยะเวลาบัญชี
หลักฐานของเครดิตก้อนนี้คือใบ 50 ทวิ ใบแรกไว้แนบตอนยื่นแบบ ใบที่สองให้คุณเก็บ คู่มือของกรมสรรพากรเตือนผู้ถูกหักไว้ตรง ๆ ว่าทุกครั้งที่ได้รับเงิน อย่าลืมขอหนังสือรับรองจากผู้จ่าย เพราะใบนี้คือหลักฐานประกอบการยื่นแบบของคุณเอง
e-Withholding Tax คือวิธีที่ผู้จ่ายให้ธนาคารซึ่งร่วมโครงการกับกรมสรรพากร หักและนำส่งภาษีให้ในจังหวะเดียวกับที่โอนเงิน ผู้จ่ายสั่งธนาคารโอนเงินให้ผู้รับ แล้วธนาคารส่งเงินภาษีกับข้อมูลให้กรมสรรพากรต่อ
อัตราที่ต่ำกว่าคือมาตรการที่รัฐใช้ส่งเสริมระบบนี้ กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 ลดอัตราของเงินหลายประเภทที่ปกติหัก 5% 3% และ 2% ลงเป็น 1% ใช้กับเงินที่จ่ายตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2570 โดยผู้จ่ายต้องนำส่งตามวิธีที่กฎหมายกำหนดสำหรับระบบนี้จริง ไม่ใช่เลือกเขียนอัตรา 1% เอง
ฝั่งผู้รับเงิน คู่มือของกรมสรรพากรฉบับปี 2565 อธิบายว่าผู้รับจะได้รับแจ้งข้อมูลการถูกหักจากธนาคาร เอกสารนั้นออกก่อนรอบอัตรา 1% ปัจจุบัน ถ้าลูกค้าแจ้งว่าจะหักผ่านระบบนี้ ถามไว้ตั้งแต่ตอนตกลงงานว่าคุณจะได้หลักฐานการถูกหักทางไหน
ยอดโอนที่น้อยกว่าใบแจ้งหนี้เป็นเรื่องปกติของงานที่ลูกค้าบริษัทต้องหัก ไม่ใช่ลูกค้าจ่ายขาด สิ่งที่ช่วยให้ตัวเลขไม่ตีกันมีอยู่ 3 จังหวะ
Sotofix เองก็อยู่ฝั่งผู้ถูกหัก คนที่ให้บริการในนาม Sotofix เป็นบุคคลธรรมดา ยังไม่ได้จด VAT ลูกค้าบริษัทที่จ้างทำเว็บหรือทำระบบหัก ณ ที่จ่ายตามปกติ วิธีที่เราใช้คือให้ลูกค้าบอกตั้งแต่ตอนขอใบเสนอราคา แล้วระบุยอดที่บริษัทต้องโอนให้ตรงกันก่อนชำระแต่ละงวด ถึงวันโอนจะได้ไม่มีใครต้องมานั่งไล่ว่าเงินขาดไปไหน
จะส่งใบเสนอราคาหรือใบแจ้งหนี้ให้ลูกค้าบริษัทครั้งหน้า เอายอดไปลองในเครื่องมือคำนวณยอดหัก ณ ที่จ่ายและยอดโอนจริงก่อน เลือกว่าจ่ายเป็นค่าอะไร และผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ผลที่ได้คือภาษีที่จะถูกหัก ยอดเงินที่จะเข้าบัญชี และแบบที่ลูกค้าต้องยื่น เปิดใช้ได้เลยไม่ต้องสมัครสมาชิก ตัวเลขที่พิมพ์ก็ไม่ถูกเก็บไว้ ใช้แล้วติดขั้นไหน โทร 083-716-8798 หรือแชตมาที่ LINE @sotofix ส่วนเรื่องภาษีเฉพาะกรณีของคุณ ถามสายด่วนกรมสรรพากร 1161
ผู้จ่าย เอกสารอบรมของกรมสรรพากรสรุปว่าผู้จ่ายที่ไม่นำส่งต้องรับผิดตามจำนวนภาษีที่ไม่ได้หักและนำส่ง พร้อมเงินเพิ่มตามข้อถัดไป ฝั่งคุณที่ได้เงินเต็ม เงินก้อนนั้นยังต้องรวมเป็นเงินได้ตอนยื่นแบบตามปกติ แค่ไม่มียอดภาษีที่ถูกหักให้เครดิต ถ้ารู้ตัวทีหลัง แจ้งลูกค้าให้ฝ่ายบัญชีของเขาถามวิธีแก้กับกรมสรรพากรที่ 1161
ตามสรุปในเอกสารอบรมของกรมสรรพากร ไม่ยื่นแบบและนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายภายในกำหนด มีโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท และภาษีที่ไม่ได้นำส่งต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน ถ้ายื่นช้าไปแล้ว ถามยอดที่ต้องจ่ายจริงกับสำนักงานสรรพากรพื้นที่ก่อนชำระ
ได้ ขอใบแทนจากผู้จ่ายที่ออกให้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ ฉบับที่ 62 ให้ผู้ออกหนังสือรับรองต้องทำสำเนาคู่ฉบับเก็บไว้เป็นหลักฐานสำหรับออกใบแทนเมื่อใบเดิมชำรุดหรือสูญหาย ใบแทนทำด้วยการถ่ายเอกสารหรือพิมพ์จากคอมพิวเตอร์ เขียนคำว่าใบแทนไว้ด้านบน และผู้ออกต้องลงลายมือชื่อรับรอง
ได้ เอกสารอบรมของกรมสรรพากรสรุปว่ากรณีที่ไม่มีหน้าที่ยื่นแบบเพราะรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ แต่ถูกหักไว้และผู้จ่ายนำส่งแล้ว ขอคืนได้ภายใน 3 ปีนับแต่วันที่ 31 มีนาคมของปีถัดจากปีที่ถูกหัก ส่วนคนที่มีหน้าที่ยื่นแบบอยู่แล้ว 3 ปีนับแต่วันสุดท้ายของกำหนดยื่นแบบ ขั้นตอนยื่นขอคืนของกรณีคุณ ถามกรมสรรพากรที่ 1161
โดยทั่วไปไม่ต้อง คู่มือของกรมสรรพากรเขียนว่าการจ่ายค่าซื้อสินค้า ผู้จ่ายไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ยกเว้นพืชผลการเกษตรบางชนิด เช่น ข้าว ยางพารา มันสำปะหลัง ที่ผู้ซื้อเป็นบริษัทซึ่งเป็นผู้ส่งออกหรือผู้ผลิตตามที่กำหนด
ยังต้องออก ถ้ายอดที่รับเข้าเกณฑ์ที่ประมวลรัษฎากรให้ออกใบรับ เพราะเป็นเอกสารคนละหน้าที่ ใบ 50 ทวิ คือหนังสือที่ผู้จ่ายรับรองว่าหักภาษีคุณไว้เท่าไร ส่วนใบเสร็จคือหลักฐานที่คุณออกให้ผู้จ่ายว่าได้รับเงินแล้ว ประกาศของกรมสรรพากรที่ให้ถือการออก 50 ทวิ เป็นการออกใบรับ เขียนไว้สำหรับการซื้ออัญมณีที่ยังไม่ได้เจียระไนเท่านั้น
เขียนโดย
อนุชิต ภัทรมงคลชัย ผู้ก่อตั้ง Sotofix สร้างระบบหลังบ้านให้ธุรกิจไทยมากว่า 50 ระบบ และทำเว็บไซต์มากว่า 100 เว็บตั้งแต่ปี 2556 ตลอด 8 ปีที่ผ่านมาดูแลเว็บไซต์และการตลาดออนไลน์ให้บริษัทบัญชีและบริษัทกฎหมายหลายแห่ง จึงรู้ว่าเอกสารแต่ละใบต้องมีอะไรถึงจะใช้ได้จริง ระบบออกเอกสารที่เป็นต้นแบบของเครื่องมือบนเว็บนี้ออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีในบริษัทจริงมาแล้วกว่า 500 ฉบับ
